Εκκλησίες & Μοναστήρια

Άγιος Ιωάννης Ρώσος

agios-ioannis-rosos

Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου βρίσκεται στο Προκόπι και είναι αφιερωμένος στον ομώνυμο άγιο. Μεγάλος αριθμός προσκυνητών επισκέπτεται καθημερινά το ιερό λείψανο του αγίου. Το προσκύνημα του Οσίου Ιωάννη λειτουργεί κάτω από την άμεση εποπτεία της Μητρόπολης Χαλκίδας και διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο.

Διατηρεί ξενώνα, ο οποίος θεμελιώθηκε το 1977 και εγκαινιάστηκε το 1989 από τον τότε Μητροπολίτη Χαλκίδας κ. Χρυσόστομο Βεργή. Είναι δυναμικότητας 160 κλινών και περιλαμβάνει ακόμα αίθουσες διαλέξεων, μουσείο κ.ά. Στις αίθουσες του φιλοξενούνται Ιερατικά Συνέδρια, Πανορθόδοξες Συνδιασκέψεις υπό την αιγίδα της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδας.

Ο ‘Αγιος Ιωάννης γεννήθηκε στη Ρωσία το 1690. Τότε βασίλευε ο Μεγάλος Πέτρος. Το 1711 ξέσπασε πόλεμος με την Τουρκία, στον οποίο πολέμησε και ο Άγιος Ιωάννης. Ο Άγιος πιάστηκε αιχμάλωτος και έγινε σκλάβος ενός Τούρκου, ο οποίος τον μετέφερε στην πατρίδα του, στο Προκόπι της Μικράς Ασίας. Ο Άγιος δεχόταν τις αφόρητες καταπιέσεις και τους εξευτελισμούς των Τούρκων, που προσπαθούσαν να τον κάνουν να αλλαξοπιστήσει. Η ενάρετη συμπεριφορά του έκανε τον αφέντη του να τον συμπαθήσει και να τον αφήσει ελεύθερο να ασκεί τα θρησκευτικά του καθήκοντα. Η εργασία που του ανατέθηκε ήταν το στάβλισμα και η περιποίηση των ζώων, την οποία ασκούσε με αγάπη και προθυμία. Σε ηλικία 40 ετών αρρώστησε βαριά και πέθανε. Στις 27 Μαϊου 1730 έγινε η τελετή της ταφής του. Ο αφέντης του έδωσε την ελευθερία στους χριστιανούς να τον θάψουν χριστιανικά. Τάφηκε στο ναό του Αγίου Γεωργίου και το άγιο σκήνωμά του μπήκε μέσα σε μαρμάρινη λάρνακα. Το 1832 όμως το λείψανο πετάχτηκε έξω από τη λάρνακα σε σωρό ξύλων για να καεί, από τους στρατιώτες του Τούρκου Χατκεράλ Ογλού Οσμάν πασά, που είχαν ληστέψει όλο το ναό από τα αφιερώματα. Το λείψανο όμως έμεινε ανέπαφο. Το γεγονός αυτό φόβισε τους Τούρκους που απομακρύνθηκαν και το σώμα του αγίου τοποθετήθηκε πάλι μέσα στη λάρνακα. Τα θαύματα που γίνονται στη λάρνακα που φιλοξενεί τα λείψανα του αγίου γίνονται γνωστά και πολύς κόσμος ασχέτου θρησκείας καταφεύγει για να θεραπευτεί. Στο χώρο δημιουργείται ένα μεγάλο προσκύνημα που δεσπόζει στην Κεντρική Καππαδοκία έως το 1924. Κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών του 1924, οι χριστιανοί κάτοικοι του Προκοπίου Μικράς Ασίας, πήραν μαζί τους το σκήνωμα του Αγίου και το μετέφεραν στη νέα τους πατρίδα, στην Εύβοια. Το ιερό λείψανο μεταφέρθηκε στην Εύβοια τον Οκτώβριο του 1924 με το πλοίο «Βασίλειος Δεστούνης». Το 1930 θεμελιώθηκε μεγαλοπρεπής ναός προς τιμή του Αγίου, που αποπερατώθηκε το 1951.

 

 

Παναγία Ντινιούς

panagia-ntinous

Η Παναγία Ντινιούς είναι μικρό εκκλησάκι στη Βόρειο Εύβοια, κοντά στην Ιστιαία, όπου υπάρχει θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.
Για το όνομα υπάρχουν δύο κύριες εκδοχές:
Η πρώτη σχετίζεται με την ιστορία της εικόνας , όπου σύμφωνα με την παράδοση Τούρκος Οθωμανός στρατιώτης την περίοδο της Τουρκοκρατίας , πυροβόλησε την εικόνα, στην προσπάθειά του να σκοτώσει κάποιο κυνηγημένο Έλληνα που κρύφτηκε καταφεύγοντας πίσω από την εικόνα. Σύμφωνα με την παράδοση, η θαυματουργή εικόνα «επέστρεψε» τη σφαίρα στον αλλόθρησκο στρατιώτη και τον σκότωσε.

Η εκδοχή αυτή ενισχύεται από την ύπαρξη του σημείου της βολής του πυροβόλου όπλου του Τούρκου στο πρόσωπο της Παναγίας και ειδικότερα στο Μέτωπο. Η «επιστροφή» της σφαίρας , έδωσε το όνομα στην Παναγία που ονομάστηκε Παναγία Ντινιούς ή Ντονιούς από την τουρκική λέξη ”Donus” που σημαίνει «επιστροφή» (δηλαδή Παναγία της επιστροφής).
Η δεύτερη εκδοχή, εξίσου σημαντική, που όμως δεν φαίνεται να επικράτησε, αποδίδει με κάποια φωνητική παρήχηση ή παράφραση αλλοιωμένη την τοπική ιδιομορφία του χώρου, επειδή λίγα μέτρα από τη εκκλησία υπάρχει ένα ρέμα με νερά από τοπικές πηγές που λέγεται , μέχρι σήμερα, δινιόρεμα. Έτσι, η Παναγία Ντινιούς , ορισμένοι μάλιστα την αποκαλούν, ακόμα και σήμερα Παναγία Δινιούς , οφείλει την προσωνυμία της από τη θέση της κοντά στο δινιόρεμα.

Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι στην εικόνα υπάρχει η επιγραφή «Παναγία η Ελεούσα». Σύμφωνα με εκτιμήσεις η θαυματουργή εικόνα μπορεί να έχει αγιογραφηθεί ακόμα και τον 11ο αιώνα, ή να είναι λίγο μεταγενέστερη (μεταξύ του 14ου ή 16ου αιώνα),αλλά «ξαναφιλοτεχνημένη» πάνω σε προηγούμενη εικόνα που ανάγεται στον 10ο ή 11ο αιώνα. Η ιστορία της πάντως δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η εκκλησία είναι ανακατασκευασμένη τη δεκαετία του 1960, και βρίσκεται μέσα σε ιδιωτική έκταση που ανάγεται στα χρόνια της ύστερης τουρκοκρατίας, ενώ βρίσκεται κοντά στην περιοχή Κεφάλες που έχει πλούσιο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Υπάρχει επίσης πλούσια παράδοση για τα θαύματα ή ακόμα και εμφανίσεις της Παναγίας. Η εκκλησία βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα επιβλητικό χώρο. Είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και εορτάζει στις 23 Αυγούστου (ημέρα απόδοσης της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου). Στην πανήγυρη συρρέουν πολλοί επισκέπτες. Τα αφιερώματα στην εικόνα μαρτυρούν τη θαυματουργική δράση της συγκεκριμένης εικόνας της Παναγίας.

 

 

Μονή Οσίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου

moni-agias-eirinis-xrysovalantous

Το Μοναστήρι της Οσίας Ειρήνης της Χρυσοβαλάντου αποτελεί Μετόχιο της Ι. Μονής του Αγίου Γεωργίου Ηλίων, η οποία το 1990 το παραχώρησε σε άλλη Αδελφότητα με Ηγουμένη την Γερόντισσα Χρυσοβαλάντη.Είναι χτισμένο πάνω από τις Κατασκηνώσεις της Μητροπόλεως μας, μεταξύ των παραθαλάσσιων χωριών Ροβιών και Ηλίων και έχει εμπρός του το γαλήνιο Ευβοϊκό κόλπο και πίσω του το καταπράσινο Βαλάντιο όρος.

Εκτός από την εσωτερική Εκκλησία της Οσίας Ειρήνης, η Μονή έχει και άλλα δύο εσωτερικά παρεκκλήσια: του Οσίου Ονουφρίου του ασκητού, ο οποίος εορτάζει στις 12 Ιουνίου και του Αγίου Ιώβ του πολυάθλου, ο οποίος εορτάζει στις 6 Μαΐου.
Τα εκκλησάκια αυτά, κοσμούνται με θαυμάσιες Βυζαντινές αγιογραφίες. Στον ελαιώνα της Μονής ευρίσκεται ανακαινισμένη η παλαιά Εκκλησία του Ταξιάρχου Μιχαήλ, παλαιού Μετοχίου της Μονής Ηλίων, η οποία πανηγυρίζει στις 8 Νοεμβρίου.
Ο Άγιος Ταξιάρχης θεωρείται ο προστάτης Άγιος της περιοχής, η οποία έχει λάβει την ονομασία της από Εκείνον (Ταξιάρχης Ηλίων). Μεγάλος κεντρικός Ναός της Οσίας Ειρήνης δεν υπάρχει ακόμη, διότι η ολιγομελής αδελφότητα δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να ολοκληρώσει την ημιτελή Μονή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Μονή, υπήρξε η πρώτη της Οσίας Ειρήνης της Χρυσοβαλάντου με το νέο (διορθωμένο Ιουλιανό) Ημερολόγιο.

 

 

Μονή Αγίου Γεωργίου

moni-agiou-georgiou

Η ιστορία της Μονής του Αγίου Γεωργίου, χάνεται στα βάθη των αιώνων.
Η Μονή μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση, από μια περιοχή που βρίσκεται λίγο πάνω από τα Λουτρά της Αιδηψού. Στη θέση που υπήρχε η παλιά Μονή υπάρχει σήμερα ένα μικρό εκκλησάκι στο όνομα του Αγίου Γεωργίου.
Το σημείο στο οποίο βρίσκεται η Μονή των Ηλίων είναι μια τοποθεσία εκπληκτικής ομορφιάς. Οι περιηγητές του 19ου αιώνα αναφέρονται στα πολλά αρχαία λείψανα κτιρίων που υπήρχαν στην περιοχή ταυτίζοντας την θέση με αυτή του Μαντείου του Σελινουντίου Απόλλωνος στο οποίο αναφέρεται ο Στράβων (Χ, 445). Δεν ξέρουμε την ακριβή χρονολογία ίδρυσης της Μονής.

Πολλοί μελετητές την ταυτίζουν με την μονή στην περιοχή Θέρμαι για στην οποία αναφέρεται ένας σίγιλλος του Πάπα Ινοκεντίου του Γ τοποθετώντας την ύπαρξή της ήδη από τον 12ο αιώνα. Οι μελετητές πάντως θεωρούν σαν πιθανή ημερομηνία ίδρυσης μία ημερομηνία πριν από τον 15ο αιώνα. Η θεωρία βασίζεται στην ταύτιση της Μονής του Αγίου Γεωργίου με αυτήν του Aja jorgy όπως την αναφέρει ο Τούρκος ναύαρχος και περιηγητής Piri Reis.

Το καθολικό της Μονής είναι σταυρεπίστεγος ναός μετά τρούλου ο οποίος αγιογραφήθηκε το 1727. Εξαιρετικής τέχνης είναι και το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού που κατασκευάστηκε το 1834 και καταλαμβάνει όλο το πλάτος της εκκλησίας. Στο ανάγλυφο, πρόστυλο και έκτυπο αποδίδονται με μοναδικό τρόπο αγγελικές μορφές. Εικονογραφικά χωρίζεται σε τρεις ζώνες. Στη ζώνη των Δεσποτικών Εικόνων, στη ζώνη των μικρογραφιών και στη ζώνη του σταυρού. Από τις Δεσποτικές εικόνες ξεχωρίζουν αυτή της θυσίας του Αβραάμ που τοποθετημένη σε αντιστοιχία με αυτή της Θεοτόκου βρεφοκρατούσας φέρνει στο νου την θυσία των δύο βρεφών. Επί Τουρκοκρατίας η Μονή υπέστη αρκετές καταστροφές λόγω του πλούτου της και του ενδιαφέροντος των κατακτητών γι΄ αυτόν. Οι Τούρκοι που για τελευταία φορά επετέθησαν στη Μονή το 1821, έγιναν αιτία καταστροφής πολλών πολύτιμων κειμηλίων και πνευματικών παρακαταθηκών.
Η σημερινή γυναικεία Μονή Αγίου Γεωργίου των Ηλίων είναι πανέμορφη και πολύ ενδιαφέρουσα σε ότι αφορά τα αξιοθέατα κειμήλια του ναού της.
Αξίζει πραγματικά ο κόπος μιας επίσκεψης για ένα προσκύνημα και μια περιήγηση.Με αυτό το μικρό κείμενο θα μπορούσαμε επιγραμματικά να καλύψουμε την αναφορά μας στην ιστορική αυτή Μονή της Β. Εύβοιας. Θα ήταν όμως ασέβεια όχι μόνο προς τη Θρησκεία μας αλλά κυρίως προς την Ελληνική μας παράδοση αν παρακάμπταμε επιπόλαια ένα μέρος που φυλάσσει πολύτιμες παρακαταθήκες του Ελληνισμού.
Αρχαία Ελλάδα, Ορθοδοξία και Ρωμιοσύνη συνυπάρχουν σε κάθε σπιθαμή του χώρου της Μονής του Αγίου Γεωργίου των Ηλίων.Επειδή όμως ούτε ο χώρος το επιτρέπει ούτε το είδος του παρόντος βιβλίου είναι το κατάλληλο για μεγάλες αναλύσεις, σας παραπέμπουμε στη βιβλιογραφία που αναφέρεται στη περιοχή.

 

 

Μονή Γαλατάκη

moni-galataki

Η τοποθεσία στην οποία βρίσκεται είναι πράγματι μαγευτική αφού είναι κατασκευασμένη σε οροπεδινή τοποθεσία 200 μέτρα ψηλότερα από τη θάλασσα έχοντας έτσι εξαίσια θέα προς τον Ευβοϊκό αλλά και τις ακτές της απέναντι ευρισκόμενης Βοιωτίας. Η Μονή αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο (θαλασσινό προστάτη και αντικαταστάτη κατά κάποιον τρόπο του Ποσειδώνα)
γιορτάζει τόσο στην επίσημη γιορτή του Αγίου (6η Δεκεμβρίου) όσο και την 20η Μαΐου επέτειο της ανακομιδής των λειψάνων Του.

Την ημέρα αυτή πανηγυρίζει η Μονή μέσα στο καταπράσινο μαγευτικό ανοιξιάτικο τοπίο, τέτοιο σαν κι αυτά που μόνο το νησί της Εύβοιας ξέρει να προσφέρει.
Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή το όνομα <Γαλατάκη> προέρχεται κατά πάσα πιθανότητα από τον πρώτο μετά τον 10ο αιώνα κτήτορα, που ήταν κάποιος πλοίαρχος καταγόμενος από το Γαλατά της Κωνσταντινούπολης (είναι πολύ πιθανό να ονομαζόταν Γαλατάκης).

Λέγεται, λοιπόν, ότι ο εν λόγω καπετάνιος κινδύνεψε να ναυαγήσει στα νερά της περιοχής και σώθηκε μετά από τη Θεία επέμβαση του Αγίου, ο ναός του οποίου βρισκόταν εκεί και η ύπαρξή του ήταν γνωστή στον πλοίαρχο. Ο καπετάνιος μετά από τη διάσωση επισκέφθηκε την ερειπωμένη τότε Μονή και αφού προσκύνησε αποφάσισε να ανοικοδομήσει το Μοναστήρι. Η απόφαση του υλοποιήθηκε λίγο καιρό αργότερα και ο ίδιος έζησε το υπόλοιπο της ζωής του σα μοναχός στη Μονή
που πήρε το όνομα του. Κατά μία άλλη εκδοχή το όνομα προέρχεται από τα πολλά και παραγωγικότατα ποίμνια γαλακτοφόρων ζώων που υπήρχαν κάποτε στη περιοχή αυτή.Το καθολικό της μονής είναι ένας σταυροειδής, τετρακιόνιος, εγγεγραμμένος, τρίκογχος ναός με νάρθηκα στον νότιο τοίχο του οποίου έχει προσαρτηθεί παρεκκλήσιο αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο.
Από το παρεκκλήσιο υπάρχει μυστική δίοδος που οδηγεί σε κρυψώνα στην οροφή του ναού, που χρησίμευε ως καταφύγιο των μοναχών κατά τις μουσουλμανικές διώξεις. Το καθολικό, που είναι χτισμένο με το αθωνικό τυπικό, σύμφωνα με την επιγραφή κτίστηκε το 1576 και η αγιογράφησή του έγινε το 1586 με χρήματα του άρχοντα Φραγκουμουστάκη.
Την ιστόρηση ανέλαβε το Θηβαϊκό εργαστήριο του Γεωργίου και Φράγκου Κονταρή. Ο νάρθηκας του ναού κοσμείται από τους κύκλους των μαρτυρίων σύμφωνα με το Μηνολόγιο, από τον κύκλο της ζωής του Αγίου Νικολάου, από τις συνθέσεις των Αίνων, της κλίμακος του Ιωάννου και του Κανόνος εις κοιμηθέντας. Το παρεκκλήσιο του Προδρόμου κοσμούν ο Παντοκράτωρ, οι Ευαγγελιστές και οι Άγγελοι. Η συνολική συγκρότηση και η διάρθρωση του εικονογραφικού προγράμματος, τόσο του καθολικού όσο και του παρεκκλησίου φανερώνουν την ισχυρή επιρροή της Κρητικής τέχνης.
Στη δυτική πλευρά του συγκροτήματος της Μονής υπάρχει χτισμένος ένας ογκώδης και οχυρός πύργος με μεγάλη ιστορία. Το αρχικό κτίσμα που είναι στραμμένο προς την θάλασσα, χρονολογείται στον 15ο αιώνα. Σύμφωνα με μια παράδοση τον πύργο έχτισε (ή επισκεύασε) ο ίδιος ο όσιος Δαυίδ ο Γέροντας για να προστατεύσει τους μοναχούς από τις πειρατικές επιδρομές. Σήμερα το μνημείο, που έχει καλυφθεί από κεραμοσκεπή φιλοξενεί το Αρχονταρίκι και τη βιβλιοθήκη του Μοναστηριού
καθώς και μία μικρή έκθεση κειμηλίων της Μονής. Η ιστορία της Μονής Γαλατάκη δεν είναι δυνατόν να αποδοθεί μέσα σε λίγες γραμμές κειμένου συνοπτικής αναφοράς. Το αρχείο όμως και οι πνευματικοί θησαυροί που φυλάσσονται στη βιβλιοθήκη και στις κρύπτες της Μονής μπορούν να ξετυλίξουν στον μελετητή τους, εικόνες και γεγονότα που κάνουν τη φαντασία, τον θρύλο και την πραγματικότητα να ταυτίζονται και να δημιουργούν ένα ακόμη τεκμήριο για το ανεπανάληπτο μεγαλείο της πατρίδας μας.

 

 

Μονή Οσίου Δαυίδ

moni-osiou-david

Στα χαμηλά των βουνών Καβαλάρης και Ξηρόν όρος αντίκρυ του χωριού Δρυμώνα βρίσκεται χτισμένη η Μονή του οσίου Δαυίδ αφιερωμένη στη μνήμη της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος.
Η τοποθεσία στην οποία βρίσκεται είναι προφυλαγμένη από όλους τους ανέμους, γεγονός όμως που δημιουργεί τις προϋποθέσεις μεγάλης επικάλυψής της από χιόνι τις κρύες μέρες του χειμώνα.Το έτος της πρώτης οικοδόμησης της Μονής δεν είναι ακριβώς γνωστό. Το βέβαιο είναι ότι προϋπήρχε του 1500, αφού ο όσιος Δαυίδ (που έζησε γύρω στο 1550) δημιούργησε την Μονή πάνω στα ερείπια προϋπάρχοντος ναού.

Λογικά ο προϋπάρχων αυτός ναός καταστράφηκε από τους Τούρκους μετά την κατάληψη της Εύβοιας το 1470. Το 1824 οι Τούρκοι καταστρέφουν με φωτιά και το νέο ναό για να εκδικηθούν τη συμμετοχή των μοναχών στον ξεσηκωμό του 1821. Η νέα ανοικοδόμηση έγινε το 1877.
Στο ναό του Μοναστηριού φυλάσσονται σε καλλίτεχνη λειψανοθήκη τα ευωδιάζοντα και θαυματουργά οστά του οσίου Δαυίδ του Γέροντος, καθώς το θυμιατό και το πετραχήλι του Αγίου, ρωσικής προέλευσης. Σώζεται επίσης χειρόγραφο δανειστήριο του Αγγελή Γωβιού, ο οποίος ερχόμενος από το Πήλιο πέρασε από τη Μονή και δανείσθηκε 1000 γρόσια για τις ανάγκες του αγώνα. Στο δανειστήριο αυτό ο Ευβοέας στρατηγός ευχαριστεί τους Πατέρες της Μονής αλλά και τους κατοίκους για τη συμβολή τους στον αγώνα για την ελευθερία.
Τις τελευταίες δεκαετίες η Μονή έγινε πανελλήνια γνωστή για τις Θείες ικανότητες ενός χαρισματικού μοναχού,που έζησε σ΄αυτή και που για πολλά χρόνια και μέχρι το τέλος της ζωής του υπήρξε ο ηγούμενος της.
Πρόκειται για τον Γέροντα Ιάκωβο στον οποίο αποδίδονται πλήθος Θείων και ανθρωπίνων επεμβάσεων προς ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου. Σε εκατοντάδες ανέρχονται οι ευεργετηθέντες και πιστοί του γέροντα Ιακώβου, οι οποίοι μέχρι και σήμερα επισκέπτονται συνεχώς και κατά ομάδες την Μονή προκειμένου να προσκυνήσουν τον τάφο του και να επικαλεσθούν
τη συνδρομή του στα ανθρώπινα μικρά και μεγάλα προβλήματα τους.
Τα Σαββατοκύριακα καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους ο περίβολος της Μονής καθώς και οι πρόποδες του υψώματος επί του οποίου είναι χτισμένη, θυμίζουν ένα τεράστιο αθηναϊκό πάρκινγκ μεγάλων και μικρών οχημάτων, σε ώρες αιχμής.